Adam Lizakowski

Rada Miejska w Pieszycach jednogłośnie podjęła decyzję o nadaniu tytułu Honorowego Obywatela panu Adamowi Lizakowskiemu. Aktywność naszego poety - emigranta, jego twórczość i przywiązanie do rodzinnego miasta została doceniona.

Urodził się w Dzierżoniowie, mieszkał w Pieszycach, uczęszczał do liceum w Dzierżoniowie. Pracował w Bielawskich Zakładach Przemysłu Bawełnianego „BZPB Bieltex” oraz w Domu Kultury „Prządka” w Pieszycach, gdzie prowadził m.in. kabaret „Czwartek”, o którym w 1980 roku pisała na łamach dwutygodnika włókniarzy „Krosno” redaktor Barbara Lesiewicz. Jako poeta debiutował w ogólnopolskim „Tygodniku Kulturalnym”, wydawanym w Warszawie w 1980 roku, dzięki wsparciu poety Tadeusza Nowaka. Krytyk literacki, publicysta, księgarz, tłumacz poezji amerykańskiej, m.in. Walta Whitmana, Williama C. Williamsa, Allena Ginsberga, Langstona Hughesa, Carla Sandburga, Louise Glück oraz Boba Dylana. Z języka angielskiego przełożył ponad 50 wierszy chińskiego filozofa i poety Lao Tse oraz wiele utworów XIII-wiecznego perskiego poety Rumiego. Twórczość Lizakowskiego była wielokrotnie omawiana w pracach licencjackich, magisterskich i doktorskich, a także w opracowaniach literackich i naukowych. Znalazła się w licznych antologiach i została przetłumaczona na języki: angielski, arabski, białoruski, chiński, francuski, hebrajski, hiszpański, litewski, rosyjski, niemiecki i ukraiński.

Mieszkał w San Francisco (1982–1991) oraz w Chicago (1991–2016), gdzie aktywnie uczestniczył w życiu Polonii i amerykańskiej bohemy literackiej. Tam powstała jego książka-dziennik wspomnień „Zapiski znad Zatoki San Francisco” (wydana w 2004 roku w Rzeszowie), opisująca pierwsze siedem lat emigracji. Publikacja doczekała się wielu omówień i recenzji, zdobyła kilka nagród literackich oraz była drukowana w odcinkach w latach 1995–1996 w czasopiśmie „Gwiazda Polarna”, najstarszej niezależnej gazecie polskojęzycznej w Stanach Zjednoczonych, wydawanej w Stevens Point w stanie Wisconsin w latach 1908–2024. Od 1988 roku, dzięki rekomendacji Czesława Miłosza, dwadzieścia jeden jego wierszy publikowano na łamach paryskiej „Kultury” aż do śmierci redaktora w 2000 roku. Publikował także w „Tygodniku Powszechnym”. Po 35 latach powrócił do Polski — najpierw zamieszkał w Dzierżoniowie, następnie w Pieszycach, obecnie mieszka w Świdnicy. Swoim amerykańskim doświadczeniem i dorobkiem literackim dzieli się z rodakami. Wystawa fotografii polskiego noblisty z 1980 roku była prezentowana w ponad stu miejscowościach w Polsce i za granicą — od San Francisco po Chicago, od Wilna po Lwów, a także w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Białymstoku, Rzeszowie, Zielonej Górze, Jedlinie-Zdroju, Bielawie, Radomiu, Dzierżoniowie, Ząbkowicach Śląskich, Wałbrzychu i Świdnicy.

Tematyka twórczości A. Lizakowskiego obejmuje m.in. pamięć, tęsknotę, kresowe korzenie i więź z „małą ojczyzną”. Wiersze, m.in. w zbiorze „Jak zdobyto Dziki Zachód”, podejmują temat trudności zapomnienia o pochodzeniu. Wydał ponad tuzin tomików poetyckich, w tym „Sudecką Trylogię Sowiogórską” („Legenda o Poszukiwaniu Ojczyzny”, „Dzieci Gór Sowich”, „Pieszyckie Łąki”), inspirowaną własnym doświadczeniem i związkiem z regionem. Adam Lizakowski to polsko-amerykański poeta, prozaik i tłumacz, który od dziesięcioleci łączy twórczość literacką z promocją rodzinnego powiatu dzierżoniowskiego. Tytuły jego tomów — m.in. „Bielawa — randka trzech sylab”, „Bogaty strumień — Dzierżoniów”, „156 listów poetyckich z Chicago do Pieszyc” czy „Pieszycka księga umarłych” — podkreślają trwałą więź z miejscem pochodzenia. Z regionem łączy go nie tylko twórczość, lecz także zaangażowanie w życie kulturalne i działalność charytatywną, dostrzeżone przez badaczy literatury polskiej poza granicami kraju.

Jako poeta emigracyjny opisał swoje doświadczenia w książkach „Chicago — miasto nadziei”, „Chicago — miasto wiary”, „56 wierszy polsko-amerykańskich”, „Gdybym miał twą miłość, Ameryko!” oraz „Złodzieje czereśni”. Jego emigracyjna biografia związana jest z dwoma miastami — San Francisco i Chicago — którym poświęcił wiele wierszy, tworząc poetycki zapis życia imigranta.

Wybrane publikacje: „Czy poeta Czesław Miłosz był kosmitą?” (Seria „Sudecka poezja i proza”, t. XLVI, Miejska Biblioteka Publiczna w Bielawie, 2024); „Czesław Miłosz w Ameryce. Na podstawie wspomnień i fotografii Adama Lizakowskiego” (Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego, Białystok 2024); „Czesław Miłosz. Portretowany z pamięci przez Adama Lizakowskiego” (Forum Dialogu Między Kulturami, Dzierżoniów 2025).

Od blisko pięciu dekad jest promotorem i animatorem polskiej kultury w kraju i za granicą. Zorganizował ponad 200 spotkań literacko-artystycznych od San Francisco po Chicago. W latach 2008–2020 inicjował i organizował Poetyckie Spotkania Muflonów na Wielkiej Sowie — cykliczne wydarzenia artystyczne gromadzące poetów, malarzy i muzyków oraz promujące kulturę w plenerze. Odznaczony medalem Gloria Artis oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla kultury i literatury. Laureat Nagrody Fundacji Władysława i Nelli Turzańskich, Złotej Sowy Polonii, Medalu Stulecia Odzyskanej Niepodległości, Lauru Polskiego Komitetu ds. UNESCO oraz Odznaki Honorowej „Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego”. Założyciel Towarzystwa Dolnoślązaków w Chicago (2001), jego honorowy członek. Uhonorowany Medalem „Zasłużony dla Miasta Dzierżoniowa” (2005) oraz tytułem Honorowego Obywatela Gminy Pieszyce (2008). Od ponad 30 lat członek Towarzystwa Miłośników Dzierżoniowa. Mecenas bibliotek w Pieszycach i Dzierżoniowie.

W latach 1981–1982 mieszkał w Austrii, a od czerwca 1982 do lutego 2016 w Stanach Zjednoczonych, gdzie publikował w prasie amerykańskiej i polonijnej. W latach 1986–1989 był redaktorem naczelnym miesięcznika społeczno-kulturalnego „Razem” w San Francisco, a w latach 1993–1996 wydawcą i redaktorem naczelnym kwartalnika literackiego „Dwa Końce Języka” w Chicago. Wokół pisma powstała grupa poetycka „The Unpaid Poetry Group”, której był liderem. Założył i prowadził polską księgarnię „Golden Bookstore”. Przed powrotem do Polski prowadził warsztaty literackie w Chicagowskim Jezuickim Ośrodku Milenijnym oraz uczestniczył w życiu kulturalnym i społecznym Polonii.

Studiował w Columbia College (BA, ukończone z wyróżnieniem Cum Laude) oraz na Northwestern University (MA). Podczas 35-letniego pobytu za oceanem spotykał się z wieloma przedstawicielami polskiej emigracji, m.in. Czesławem Miłoszem, Adamem Zagajewskim, prof. Jerzym Lerskim, Edwardem Moskalem i Frankiem Spulą.